Վահէ Յ Աբէլիան
Հայաստան՝ պետութեան եւ Էջմիածին Կրօնական վերնախաւին միջեւ անջրպետը նոր իրավիճակ ստացաւ։ Պետութիւնը արգիլեց Կաթողիկոս Գարեգին Բ. ի ճամբորդութիւնը արտասահման։ Այս հարցին խորքը ինծի համար Գարեգին Բ կաթողիկոսին կուսակրօն ըլլալու հարցն է։ ինչ որ ըլլան հարցին վերագրումները եւ հարցին ենդադրեալ լուծումները, ոչ մէկ հիմնական լուծում կարելի է ունենալ մինչեւ որ հանրութեան չի վստահեցուի որ Գարեգի Բ Կաթողիկոսը որպէս կուսակրօն արժանի գահակալն է Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչի գահին։
Գարեգին Բ կաթողիկոսը զաւակ մը ունենալու տարաձայնութիւնը առկայ էր Գարեգին Բ-ը կաթողիկոս օծութիւնէն անմիջապէս ետք, այսինք՝ Հոկտեմբեր 27, 1999 չարաբաստիկ թուականէն ի վեր։ Անշուշտ որ ակնարկս կաթողիկոսական օծութեանը չէ, այլ Ազգային Ժողովէն ներս պատահած մարդասպանութեանը որուն զոհերը եղան Հայաստանի քաղաքական ընտրանին։
Եթէ տարաձանութիւնը ճիշդ է, ապա կը նշանակէ որ Գարեգին Բ Կաթողիկոսը լլկած է հայ կին մը, քանի որ այդ կնոջը յղի ձգած է եւ հեռացած է այդ կնոջը կեանքէն առանց որ հանրութեան առջեւ ստանցնէ իր սեռային արարքին պատասխանատուութիւնը։ Տակաւին՝ ըստ տարաձայնութեան, հանրութեան առջեւ կը շարունակէ ուրանայ իր հայրութիւնը։ Տարաձայնութիւնը չէ որ միայն կ՚անհանգստացնէ առօրեայ հաւատացեալը, հապա կաթողիկոսին լռութիւնն է։ Ան չուրանար տարաձանութիւնը, եւ ոչ ալ կը դրժէ տարաձայնութեան ճշմարտութիւն մը ըլլալու կարելիութիւնը։ Այլ ամփոբուած կը մնայ էջմիածինէն ներս, եւ կարծես ապաւէն կը գտնէ հոն, պատսպարուած էջմիածինի պարիսպովը եւ քառովը։ Թէ՝ այդ տարաձայնութիւնը, Վարչապետ Փաշինյանը դրսեւորեց քաղաքական նկատումներով, ամենէն բարձր քաղաքական մակարդակի վրայ, ոչ մէկ աղերս ունի Կաթողիկոսին կուսակրօն ըլլալուն առընջութեանբ։ Եթէ տարաձայնութիւնը ճշմարտութիւն է, ապա Կաթողիկոս Գարեգին Բ.-ր պէտք է որ հրաժարի կամ ալ Էջմիածնական թեմը վար առնէ զինք կաթողիկոսութեան գահէն։ Իսկ եթէ Վարչապետն է որ այդ սուտ տարաձայնութիւնը, գիտակցաբար քաղաքական նկատումներով կը տարածէ, կասկած չունիմ որ, եթէ ոչ Ազգային ժողովը, այլ հայ քաղաքացին զինք վարչապետական պաշտօնէն պիտի հեռացնէ։
Պատմական այս դժուարին շրջանին հայ կինը ոչ թէ լուռ կը մնայ, այլ յաճախ նոյնիսկ նեցուկ կը կանգնի կաթողիկոսին։ Զարմանքով կը կարդամ որ հայ կինը կ՚արդարացնէ կաթողիկոսը ըսելով որ «ան որձ է»։ Այսինքն, ի՞նչ կարելի է սպաել հայ տղամարդէն, թէկուզ կաթողիկոս։ Ահռելի մտայնութիւն մը տեղ գտած կը թուի մանաւանդ Հայաստանի կիներուն մէջ։ Իսկ սփիւռքի մէջ ալ, հայ կինը չէ համախմբուած պահանջելու Կաթողիկոսէն այդ տարաձայնութեանը բացայատումը, կամ լուսաբանիւթիւնը։
Առաջին անգամ է որ կ՚անդրառնամ որ երկարամեայ հայոց պատմութեան գոյատեւման ծանր դերը ստանցնած եւ պահած Հայ Կինը՝ որպէս մայր, մեծ մայր, հօրաքոյր կամ մօրաքոյր, դատարկած է կարծես Հայ Կինը, Արեւմտեան հասկացողութեանբ, իր կնոջական բացառձակ մարդկային իրաւասութիւնէն, որ հայ տղամարդը, մանաւանդ որպէս կաթիղիկոս, համառատու է հայ կնոջը, իր վարքով, եւ կաթողիկոսին անօրինական սեռային յարաբերութիւնը ընդունելի չէ եւ չի կրնար ըլլալ։
Նախ եւ առաջ Կաթողիկոսը կը պարտի հրովարտակով անդրադառնալ որ ինքը ճշմարտութիւնը կ՚ըսէ եւ կերդնու որ ինքը անաղարտ պահած է հայ կինը եւ կուսակրօն մնացած է որպէս Հայ եկեղեցիի ուխտաւորը եւ ամուսնացած է Հայ եկեղեցիին հետ եւ որդեգրած հայ ազգը որպէս իր միակ զաւակը։ Հայրապետը այդ ընտանիքէն զատ ուրիշ ընտանիք չունի։
Կը կրկնեմ՝ ինչ որ ըլլան պետութիւն եւ Էջմիածին անջրպետին վերագրումները եւ հարցին ենդադրեալ լուծումները, ոչ մէկ լուծում կարելի է հիմնաւորել մինչեւ Գարեգի Բ Կաթողիկոսը չի վստահեցնէ, մանաւանդ Հայ կնոջը, որ ինքը անաղարտ պահած է Հայ Կինը։
Կը մնայ Հայ կնոջը պահանջել այդ հաւաստիացումը Գարեգին Բ Կաթողիկոսէն՝ հրովարտակով մը։
No comments:
Post a Comment