Nikol Pashinyan has his Crossroad of Peace initiative for his re-election campaign platform. Hrair A Balian, in a recent CivilNet article, alluded to campaign, claiming that that Nikol Pashinyan is making war and peace framing the central platform for his re-election campaign for the upcoming Armenia’s parliamentary election. Many other analysts and journalists have similarly alluded to the Nikol Pashinyan’s campaign platform, such as Tatul Hacobyan, an independent journalist, Eric Hacopian a notable political analyst and reporter affiliated with CivilNet. As 2026 elections draw closer, Pashinyan warns of war to rally support, reported Hoory Minoyan in the Armenian Weekly.
In my view, Nikol Pashinyan’s campaign platform is not something he brought forth out of his hat, nor it is far-fetched. Surely there is the understandable campaign rhetoric. After all, candidates campaign with poetry but govern with prose, as governor Andrew Cuomo famously said.
First and foremost, Crossroad of Peace, initiative is not an anti-Russian initiative, at all. Of course, Nikol Pashynian’s attitude towards Russia has changed since he assumed power. But it is not a hostile attitude but is much different than the one he framed on May 1, 2018 in his speech to the National Assembly which was to vote for a PM to replace PM Serzh Sargsyan who had resigned. In that speech Nikol Pashinyan said: "If I were to become prime minister, there would be no sharp turns in Armenia's foreign policy. Armenia will continue to remain a member of the EAEU and the CSTO. We considered and consider Russia a military-political ally, and this movement does not pose any threat to Armenia." But he also stated in the same breath that "We are deepening relations with the European Union; we will do everything to eliminate the EU visa requirement for Armenian citizens." (see the note below).
Surely, a lot transpired with Armenia from May 1, 2018 to the April 1, 2026 Armenia-Russia summit, which was not an exchange of blame – “Mutual blame on Artsakh, dissatisfaction with CSTO in Pashinyan-Putin meeting” – as Hoory Minoyan trivially reported in the Armenian weekly. That summit, among other issues, had the sovereignty of Armenia as the contentious issue.
The voters in Armenia have to take into consideration that since November 9/10, 2020, when Nikol Pashinyan/Armenia, Ilham Aliev/Azerbaijan, signed Armenia capitulating ceasefire brokered by Vladimiar Putin/Russia, much has transpired, which is well beyond the scope of this blog.
Throughout those, November 9/10, 2018 to April 1, 2016, PM Pashinyan had Armenia categorically rule out war in favor of peace with its neighbors strategy, calling it Crossroad of Peace.. The peace has not been formally signed. But the fact of the matter is that a peaceful state is prevailing along the border. The last deadly clash on Armenia - Azeri border took place on February 13, 2024. No boarder guard has been reported killed by the enemy since; that is to say for the past 25 months and a bit more. We are not citing statistics here, but of young lives and grieving parents being spared.
Throughout the post November 9/10, 2020 to the the present, the opposition in Armenia mounted a ceaseless and a relentless attack to the peace process, alleging all sorts of excuses and resorting from sacking the PM’s office and the National Assembly Hall, and beating NA speaker Ararat Merzoyan, and then suddenly reversing course and blaming the PM for not upholding the very same tri-lateral accord, they opposed, PM Nikol Pashinyan had signed.
The opposition also made the mass return and security of Artsakh Armenians the political raison d’etre of their opposition,and made the flag of now defunct Arsakh Republic, the symbol of their political stand.
Should the opposition, who has been pursuing such policies for the past five years, come to power I imagine, more likely than not, the government it will form, will face a considerable backlash from Azerbaijan.
***
Note: « Իմ վարչապետ լինելոիւ դեպքում Հայաստանի արտաքին քաղաքանութեան մէջ կտրուկ շրջադարձեր չեն լինի, Հայաստնանը շարունակելու է մնալ ԵԱՏՄ եւ ՀԱԿՊ անդամ։ Մենք Ռուսաստանին համարել եւ համարում ենք ռազմաքաղաքական դաշնակից, եւ այս շարժումը որեւէ վտանգ չի ներկայացնում Հայաստանի համար։» Բայց են նոյնպէս նոյն շունչով յայտարեց որ «Մենք խորացնելիւ ենք հարաբերութիւններր Եվրամիութեան հետ, ամէն ինչ անելու ենք Հայաստանի քաղաքացիների համար Եւրամիւթյան մուտքի արտոնագիր պահանջի վերացման ուղղությամբ» (Հայկական Թավշյա Հեղափոխութիւն, Ստեփան Գրիգորյանշ, 2018, էջ
Այս պատահական խոհերը ստացած եմ Գրիգոր Գրաճեանէն, Լիբանան։ Զանոնք կը վերարտադրեմ այստեղ։ վահէ Յ Աբէլեան
Մանկութեանս տարիներուն՝ դպրոցական գիրքերուն մէջ, կամ տուներու պատերէն կախուած նկարներ կային, ուր Արարիչ Աստուած, ճերմկած պեխ-մորուքով, երբեմն խիստ ու դաժան դէմքով ամպերու վրայ բազմած, կը դիտէր «իր ստեղծագործութիւնը»՝ Երկիր մոլորակը եւ Ադամ-Եւայի յաջորդները։
Հիմա կը փորձեմ տեսնել Զինք, որպէսզի հարց տամ.
— Տէր Աստուած, այս զաւակներդ ոչինչ պատճառի համար զիրար կը ջարդեն, եւ քու կողմէդ անոնց բաշխած խելքը, անխելքութեամբ կը գործածեն։ Արդեօք ե՞րբ պիտի միջամտես եւ ըսես. « Հոս նայեցէ՛ք, այլեւս ԲԱ՛Ւ Է. ամէն բան չափ-սահման ունի»:
*
Զատիկ
Սուրբ Զատիկ
Գիտէ՞ի՞ք, թէ «Զատիկ» ի՞նչ կը նշանակէ։
Զատիկ բաօին արմատը զատուիլ, հեռանալ է։ Այսինքն՝ զատուիլ եւ հեռանալ մեղքերէ։
Իսկ հաւկիթը (հաւունը) կը խորհրդանշէ կեանք՛՝ ծաղկող, աճող, վերանորոգ կեանք։ Հաւկիթին կարմիր ներկը՝ Քրիստոսի թափած արիւնը։
Տարիներու թաւալքին հետ Քրիստոսի յարութեան տօնը աղաւաղուէր է եւ դարձեր. « բարի զատիկներ», «լաւ զատիկներ»... իսկ հաւկիթները (հաւերուն ածած) դարձեր են գոյնզգոյն։
*
ԱՄՆ-Իսրայէլ ընդէմ Իրան պատերազմը, - ինչպէս Երկիր մոլորակի վրայ տեղի ունեցած բոլոր պատերազմները, - ունի իր երբեմն անտրամաբանական, տարօրինակ, անբացատրելի (չըսելու համար՝ վայրագ եւ անմարդկային) երեսները։
Ըստ լրատուական միջոցներուն, Իրան փոխանակ իր հարուածները կեդրոնացնելու մի միայն յարձակող կողմերուն վրայ, կը հարուածէ, - տարօրինակօրէն աւելիով, - իր հարեւան արաբական երկիրները։
Իրանցիք արդեօք լսած ունի՞ն հայկական առածը, որ կ՚ըսէ.
1978-ի հոկտեմբեր 12-ին Սովետական Հայաստանի մէջ նշուեցաւ Հայաստանի՝ Ռուսաստանի հետ միաւորման 150-ամեակը։
Հանդիսութիւնը տեղի ունեցաւ Երեւանի « կինօ Ռասիա»-ի սրահին մէջ։
Ներկաներուն կողքին էր Ուիլիամ Սարոյեան, ուրախ էր ելոյթ ունեցողներու ճոխութեանը։
Ներկաները բուռն ողջոյններով ու ծափերով կը դիմաւորէին ու ճանապարհէին ելոյթին մասնակիցները։
Սարոյեան զարմացած էր ծափերու «առատութենէն» եւ ինք ալ ուրախութեամբ կը ծափահարէր, ըսելով թէ իր ձեռքերը ամրացան.
— Իմ ձեռքերը զօրաւոր եղան,- կը կրկնէր ամ։
Արդեօք ի՞նչ որակաւորում կարելի է տալ այդ օրերուն՝ երանելի՞, բացառի՞կ, պանծալի՞, թէ՞...
Իսկ ներկայիս, ռուսերը հայ-ռուս յարաբերութիւնները այնպիսի վատ վիճակի մը
հասցուցին, որ ամբողջութեամբ մոռցնել կու տայ այն խանդավառութիւնը, որ հայեր ապրեցան մօտաւորապէս 200 տարի առաջ երբ Ռուսաստանը հայերու պաշտպանի եւ փրկիչի դերին մէջ կը գտնուէր։
*
Այն օրերուն՝ երբ թռչող սարքեր (drone) եւ հրթիռներ ու միջ-ցամաքային ահարկու հրթիռներ գոյութիւն չունէին, լրագրողի մը այն հարցումին, թէ հաւանական երրորդ համաշխարհային պատերազմի մը պարագային արդեօք ի՞նչ զէնք կրնայ օգտագործուիլ. Այնըշթայն կը պատասխանէ.
- Երրորդին մասին չեմ կրնար յստակօրէն ըսել, սակայն կրնամ վստահօրէն ըսել, թէ չորրորդին օգտագործուած զէնքը ի՞նչ կրնայ ըլլալ:
- Ի՞նչը,- հետաքրքրուած կը հարցնէ լրագրողը:
- Լախտ:
Շատերու կարծիքով մենք արդէն երրորդ համաշխարահային պատերազմի սեմին ենք,- եթէ ո՛չ՝ արդէն իսկ մէջն ենք:
Կարծիքներ բազմազան եւ բազմատեսակ ենք պատերազմի ընթացքին, շարունակուելուն, տարածումին եւ տեւողութեան մասին:
Պարզ եւ համեստ մահկանացուն ունի մէկ հիմնական հարցում, որը յաճախ մարդոց կարծիքին կը կարօտի-
- Ե՞րբ պիտի վերջ գտնէ այս պատերազմը
Փակագիծ մը բանանք.
Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի օրերուն,- կը պատմուի,- թէ Շարլ Տը Կոլ շարժավար մը ունեցած է անունով նոյնպէս Շարլ: Ազատ ժամերուն, երբ շարժավար Շարլ կը հասնի իր գիւղը, բարեկամներ եւ ծանօթներ կը շրջապատեն զինք եւ կը հարցնեն.
- Շա՛րլ, այս պատերազմը ե՞րբ պիտի աւարտի: Դուն Տը Կոլին մօտիկ անձ ես, ինք ի՞նչ կ՛ըսէ այս մասին:
Եւ շարժավարը, ամէն անգամուն կը պատասխանէ.
- Տը Կոլ բան չ՛ըսեր, այս նիւթին մասին ո՛չ մէկ խոսք:
Օրին մէկը երբ Շարլ աշխատանքէն կը վերադառնայ գիւղ, զինք շրջապատող հետաքրքիր մարդոց կ՛ըսէ.
- Այսօր Տը Կոլ պատերազմին աւարտին մասին խօսեցաւ:
- Ի՜նչ, շուտ ըսէ ի՞նչ ըսաւ:
- Տը Կոլ ըսաւ,- հեղինակաւոր շեշտով կը շարունակէ շարժավարը,- Սիրելի Շարլ, ըսէ ինծի այս պատերազմը երբ պիտի դադրի:
(փակագիծը գոցեցինք):
«Ամէն բան վերջ մը ունի», կ՛ըսէ ժողովրդային իմաստութիւնը: Նախկին բոլոր պատերազմներուն, տագնապներուն, պատահարներուն նման այս մէկն ալ պիտի ունենայ իր աւարտը:
Սակայն՝
Թէ Ո՞վ պիտի ըլլայ յաղթական կողմը: Ենթադրութիւնս այն է, որ հեռատեսիլի մանուկներու մրցումներուն նման «բոլորն ալ յաղթեցին»-ը պիտի ըլլայ յաւանական արդիւնքը:
Ամերիկան եւ Իսրայէլը, իրենց դժոխային զէնքերով քար ու քանդ ընելէ ետք Իրանը, Լիբանանը ( եւ աշխարհը) պիտի յայտարարեն իրենց բացարձակ յաղթանակը: իսկ Իրան (եւ Շիաա համայնքի զաւակներ) , մեր՝ հայերուս Վարդանանց պատերազմին նման պիտի յայտարարեն իրենց «բարոյական յաղթանակ»-ը:
The cover of the book we read as a compulsary reading.
The title of Arpiar Arpiarian’s book “Garmir Jamouts – Կարմի Ժամուցը», is at times translated as “Crimson Offering”, or “Scarlet Offering”. I guess the choice of the color is made in an attempt to make the translation a bit more palatable. But red is the accepted color for describing blood. The offering after which the book is titled has to do with shedding of blood and hence I stuck with “Red Offering” as the translation of the title of this book that has withstood the test of time.
According to the Armenian Wikipedia, “The book presents two opposing trends, conservative and revolutionary. The representative of the first is Hayrabed Efendi, who was against all revolutionary movements”. A young priest called Der Houssig from the interior of the country, is the protagonist of the latter, that is to say the revolutionary.
Hayrabed Effendi was very influential in a suburb of Constantinople called Ortakiugh,. The Effendi was a devout Christian and never missed attending mass. He gave generously to the community but was very cautious in anything he thought remotely might raise the ire of the local Turkish pasha. Der Houssig, on the other hand, was a daring and an enlightened young priest who improved the lot of his village, and advocated the villagers to buy guns and train in their use.
The book is thought to have been published in 1901 and the unfolding of the book appears to reflect upon the Armenian experience during the Hamidian massacres. During the mayhem Hayrabed Effendi was imprisoned, humiliated in spite of his good rapport with the Turkish pasha. Der Houssing was also imprisoned and was treated as Armenian prisoner would have been.
When calm returned, Hayrabed Effendi and Der Houssig happened to meet each other again in the patriarchate of the Constantinople. When Hayrabed Effendi found out that Der Houssig’s village had fared well and had remained safe during mayhem, it dawned on the Efendi that he had misunderstood Der Houssig. Instead of appreciating the wisdom of the village priest from the interior of the country, he had chastised the priest at one time. To make amends for his mistreatment, Hayrabed Effendi presented Der Houssig an offering. When Der Houssig objected, Hayrabed Effendi insisted, saying that the offering is his “red offering”. That is to say towards the purchase of guns.
The book has been reprinted countless of times and the depiction of a rifle on the cover of the book remained associated with the book with me and with the students of my generation, because that is what the cover of the book we were asked to read, depicted. The book was a mandatory reading for my generation attending Armenian schools in Lebanon. The interpretation of the Garmir Jamouts story offered to us was obvious and was depicted on its cover. It was self-reliance through arms.
But in reality, is that all Arpiar Arpiarian wanted to convey?
Not so, in my view.
It’s during my recent re- reading of the book that it dawned on me that the message of the book is more than what we were offered all along. Even my mother, in a lengthy assay about the Armenian national movement, had cited the book as an example, that the 19th century message of Armenian liberation movement was the reliance upon guns as a cornerstone of the Armenian liberation movement. (see note)
But that is not what aat ll thArpiar Arpiarian wanted to convey. I quote from the last passage of the book.
“ Effendi – said Der Houssig – do not say such things. All Armenians who love their nation and desire the best for it, do not necessarily think alike. Who can predict the future in all certainty? Especially nowadays, our nation is in a such state that where what is deemed to be to its favor in one place, could be detrimental in some other place. Things that may be the cause of the demise in one place, could be salvation in another place. True, that our village did not experience any disaster thanks to the guns the people had, but I heard that here, nothing happened in Ortakiugh.
- Yes, thank God, here in Ortakiugh no one’s nose bled – in a visible humility replied Hayrabed Effendi – the guardian of the Ortakiugh.
- But Ortakiugh did not resort to guns – continued Der Houssig, but the district was salvaged thanks to your directives driven by cautionary farsightedness. You see, in one place political conduct can be helpful and in other places the conduct of guns. The Armenians should attend to their safety according to the needs of their circumstances.”
That “The Armenians should attend to their safety according to the needs of their circumstances” never came into discussion. The message that gun is the answer made no room for critical evaluation of the book and for debate. What was conveyed to generations of students remained the gun.
Note. My mother had hand-written a 86 pages long, study in May-June 1990 to participate in a contest at the 100th anniversary of ARF, organized by the CC of Western U.S. In Armenian she had titled it, “A century of daily endeavor”, “Մէկ Դար Անմիջական Առօրեայ», 86 էջ, ձեռագիր ուսումնասիրութիւն մըն է որ մայրս՝ Զուարթ Աբէլեան ներկայացուցած էր, Մայիս – Յունիս, 1990-ին մասնակցելու համար Պատմաբանասիրական Մրցոյթի մը կազմակերպուած Հ.Յ. Դաշնակցութեան 100-ԱՄԵԱԿԻ ՅԱՆՁՆԱԽՈՒՄԲին կողմէ, Արեւմտեան Ամերիկա։
The attached is Rev. Avedis Boynerian’s Easter 2026 message at the Church of the Armenian Martyrs, Worcester, MA. I also attached two hymns sung during the service. Rev. Avedis Boynerian shares his message with me ahead. Vaհe H Apelian
2026 Easter Service
"Jesus Transforms
Early on the first day of the week, while it was still dark, Mary Magdalene went to the tomb and saw that the stone had been removed from the entrance. So, she came running to Simon Peter and the other disciple, the one Jesus loved, and said, “They have taken the Lord out of the tomb, and we don’t know where they have put him!”
Peter and the other disciple started for the tomb. Both were running, but the other disciple outran Peter and reached the tomb first. He bent over and looked in at the strips of linen lying there but did not go in. Then Simon Peter came along behind him and went straight into the tomb. He saw the strips of linen lying there, as well as the cloth that had been wrapped around Jesus’ head. The cloth was still lying in its place, separate from the linen. Finally the other disciple, who had reached the tomb first, also went inside. He saw and believed. (They still did not understand from Scripture that Jesus had to rise from the dead.) Then the disciples went back to where they were staying.
Now Mary stood outside the tomb crying. As she wept, she bent over to look into the tomb and saw two angels in white, seated where Jesus’ body had been, one at the head and the other at the foot. They asked her, “Woman, why are you crying?” “They have taken my Lord away,” she said, “and I don’t know where they have put him.” At this, she turned around and saw Jesus standing there, but she did not realize that it was Jesus. He asked her, “Woman, why are you crying? Who is it you are looking for?” Thinking he was the gardener, she said, “Sir, if you have carried him away, tell me where you have put him, and I will get him.” Jesus said to her, “Mary.” She turned toward him and cried out in Aramaic, “Rabboni!” (which means “Teacher”). Jesus said, “Do not hold on to me, for I have not yet ascended to the Father. Go instead to my brothers and tell them, ‘I am ascending to my Father and your Father, to my God and your God.’ ” Mary Magdalene went to the disciples with the news: “I have seen the Lord!” And she told them that he had said these things to her. On the evening of that first day of the week, when the disciples were together, with the doors locked for fear of the Jewish leaders, Jesus came and stood among them and said, “Peace be with you!” After he said this, he showed them his hands and side. The disciples were overjoyed when they saw the Lord” (John 20:1–18).
It’s Sunday, the first day of the week, everything still feels lost.
The cross is behind them.
Hope seems buried.
And Mary stands outside the tomb… weeping.
This is Mary Magdalene—a woman whose life had already been transformed once by Jesus…
And now, it feels like she’s lost Him again.
But what she doesn’t realize is this:
Jesus is about to transform her life again, and then, send her out with a message that will change the world.
Highlights:
1.Jesus meets Mary in her brokenness. Mary is crying outside the tomb. She doesn’t recognize Jesus at first. Through her tears, she assumes He is just the gardener. Until one moment changes everything. “Jesus said to her, ‘Mary.’”One word. Her name. And suddenly she sees. This is how Jesus works. He meets us in our grief, in our sorrow, In our confusion, in our disappointment, and He calls us personally. Not as a crowd, not as a group. He calls her by her name.
The risen Christ
still calls names,
still changes lives, and
still sends His people.
Today, He is calling you and is calling me.
Transformation begins when Jesus becomes personal to us.
2. Jesus transforms Mary. Mary came to the tomb as: a mourner, a follower who thought it was over, as someone standing in despair But after that moment with Jesus, she becomes a believer in the resurrection, a witness, a woman filled with purpose. The same woman who came weeping, is now standing in front of the risen Christ.
That’s what Jesus does.
He doesn’t just comfort us—
He changes - transforms who we are.
From broken → restored
From lost → found
From hopeless → filled with hope
3. Jesus sends Mary. Jesus says something surprising, “Go to my brothers and say to them…” Mary is not told to stay. She is told to go and tell.The first person to witness the resurrection becomes the first person sent to proclaim it. Think about that for a moment. In a culture where women’s testimony was often dismissed, Jesus chooses Mary. He does not choose based on status. He chooses based on transformation.Your past does not disqualify you. Your encounter with Jesus qualifies you.
Mary’s message was simple, she said, “I have seen the Lord.” That is still our mission today. We are not called to have all the answers. We are called to bear witness to the risen Jesus, who has the power to change us and the power to transform us…
To what Jesus has done
To the fact that He is alive
To how He has changed her
We don’t need a platform. We just need a testimony a personal testimony. Mary came to the tomb, broken, weeping, searching
She left, transformed, commissioned, Proclaiming. The same Jesus who called her name, is still calling today. He meets us in our pain. He transforms our lives. And then He sends us out, if we are available and willing.
Let me ask you:
Have you truly encountered the risen Jesus?
Has He changed and transformed your life?
Are you available and willing to go and tell others?
Please, hear me:
First, Jesus transforms us and
Second, leads us to witness that He is risen and alive, that is telling us to “go and tell.”
The message of Easter is not meant to stay with us.
First: “(We) come and see”
Then: “Go and tell”
The lyrics of the song say, “Go, tell it on the mountain that Jesus Christ is risen.”
Let us truly believe in the resurrection of Jesus from the dead and share it.
Ֆէյսպուքին վրայ էր որ հանդիպեցայ Վարոժան Փամբոխչյան-ին (իր ուղղագրութեամբ),եւ բարեկամացանք արցանց բարեկամութեամբ մը։ Օր մըն ալ կարդացի իր անսպասելի մահուան բօթը որ կը գուժէր հետեւեալը՝ «Հունվարի 15-ին (2022) կյանքից վաղաժամ հեռացել է Վարուժան Փամբուխչյանը: Ննջիր խաղաղությամբ սիրելի հայրիկ, եղբայր, քեռի և ընկեր»։ Իսկ այսօր վարդան Թաշճեանէն իմացայ որ Վարոժանին զաւակներուն կնքահայրն է։
Յետ մահուան, երբ իր էջը կը պրպտէի, կարդացի Gegham Grigoryan-ին Յունոար 20, 2022-ին ըրած հետեւեալ յիշատակութիւնը Վարոժանին մասին՝ «Ինձ բախտ է վիճակվել, շատ մոտիկից ճանաչել Վարուժանին, 1999-2001թթ.Շուշիում, այն տարիներին երբ Նա գրեթե ոչնչով, զրոից ու դեռ այն ժամանակվա ազգադավ իշխանիկների օրոք, փորձում էր վերականգնել ազգային մտածելակերպը, մշակույթը, բայց ապարդյուն, Արցախի կեղծ անկախիստ չեկիստները ամեն ձևով խոչընդոտում էին ու խանգարում նրա գործունեությանը։ Նա շատ էր հպարտանում, որ ինքը հայ է և ապրում ու գործում է բերդաքաղաք Շուշիում։ Ննջիր խաղաղությամբ սիրելի ընկեր։»
Գրելու ոճովը, ուղղագրութեանբը, բառերովը, իւրայատուկ էր Վարոժանը։ Առեղծուածային բան մը կար հոն՝ շատ բան տեսած, շատ բան ապրած, շատ բան կարդացած, եւ իր յամոզումները գոյացուցած մարդու մը տպաւորութիւնը կը ձգէր։ Քանի մը բաներ էր որ կրնամ վստահութեամբ նշել իր կեանքէն, ծնած էր Սեպտեմբեր 17, 1957-ին եւ կ՚ապրէր Նօր յէրզնկա (կրկին՝ իր ուղղագրութեամբ)։ Հայաստանի անտառներուն վիճակին մասին իր գրութիւնը Անգլերէնի թարգմանած եմ։ Կցեցի ներքեւը։ Գնահատած էր թարգմանութիւնս։
Ներփակ զետեղած եմ Վարոժան Փամբոխչյան-ին գրութիւններէն որ տեղադրած էր Ֆէյսպուքի իր էջին վրայ։ Նմանապէս կցած եմ էր իր էջին վրայ տեղադրած երգերէն երկու հատը։ Հաւանաբար նման բաներու պիտի չհանդիպիք, եթէ իրեն բարեկամացած չէք եղած։ Վահէ Յ Աբէլեան
***
Varujan Pambukhchyan - December 31, 2016
Հարյորամյակ յէւ հարյորաւօր մարտահրաւէրնէր...
Այս տարի՝ 2017-ի վէրջին, իր լրոմին է հասնոմ Հայկական նօրագոյն պէտականոթյան ւէրականգնման մէկ դարը:1917 -ի փէտրւարին Ռոսական կայսրոթյոնոմ տէղի ոնէցած հէղաշրջոմը պատմաքաղաքական ծանր կացոթյան մէջ հայտնւած Հայաստանն ո հայոթյոնը կանգնէցրէց գօյոթէնական յէրկընտրանքի առջյէւ՝ կա՛մ ւօչնչանալ, կա՛մ կազմակէպւէլ պէտականօրէն: Մէր պապէը ընտրէցին ազգային պէտականոթյան ւէրստէղծման ողին յէւ, ցոցաբէրէլօւ դիւանագիտական ո կազմակէրպական քիչ թէ շատ բաւարար հասոնոթյոն, մինչյէւ տարէւէրջ, ստէղծէցին պէտականոթյան իսկական կօրիզը՝ Հայկական ազգային բանակը, ւօրի գլխաւօր հրամանատար նօյէմբէրի սկզբին, բարէբախտաբա՜ր, նշանակւէց այն օրէրի հայ ամէնախօշօր ռազմական գօրծիչ՝ զօրաւար Թօւմաս Նազարբէկյանը, յէւ ւօրպէս ազգային-քաղաքական մարմին՝Հայօց ազգային խօրհորդը՝ իր տէղական մասնաճյողէրօւ: Այդ ամէնն այլ բան չէր նշանակոմ, քան ազգային պէտականոթյան վէրականգնոմ: Իրօղոթյոն է՝ յէրբ 1917 թւականի դէկտէմբէրի վէրջէրին Արամ Մանոկյանը Հայօց Ազգային խօրհրդի յէւ այն օրէրի ամէնազդէցիկ հայկական կազմակէրպոթյան՝ ՀՀԴ ղէկաւարոթյան տւած գրէթէ անսահման լիազօրոթյոննէրօւ ժամանէց Յէրյէւան, իր տրամադրոթյան տակ ոնէնալօւ Յէրյէւանի ազգային խօրհորդը ւօրպէս, փաստօրրէն, պէտական տէղական մէքէնա, հէնց դրա շնօրհիւ անմիջապէս կարօղացաւ զօրահաւաք կազմակէրպէլ: Ալէքսանդր Քաջազնոնոն պատկանօղ յէւ 1918-ի օգօստօսի սկզբին ասւած այն աղիօղօրմ տխօսքէրը, ւօր, իբր, իր կառաւարոթյոնն ամէն ինչ սկասոմ է <<անձյէւ քաօսից>>, իհարկէ, հիմնօւին սխալ էն.յէթէ հայէրն արդէն1917-ի դէկտէմբէրին իրէնց ազգային պէտականոթյոնը ւէրականգնած չլինէին, ւօ՛չ կարօղ էին մաքառէլ հաջօրդ տարւա փէտրւարին յէրկրի ւրա <<մէր դաշնակից>> անգլիացինէրի դաւէրի բէրոմօւ հարձակւած թորքական ընտիր զօրամասէրի դէմ, ւօ՛չ կէրտէլ Ղարաքիլիսան, Սարդարապատը, ւօ՛չ էլ հռչակէլ անկախոթյոն... Շէշտէնք՝ Հայկական պէտականոթյան վէրստէղծման գօրծոմ ամէնախօշօր նէրդրոմ էն ոնէցէլ առաջին հէրթին յէրէք մէծ դէմքէր՝ Ռօստօմ, Թօւմաս Նազարբէկյան, Արամ Մանոկյան: Այս յէրէք մէծ հայէրի արձաննէրի առ այսօր բացակայոթյոնը Յէրյէւան մայրաքաղաքոմ, վկայոմ է մէր ազգային գիտակցոթյան ո կամքի ամէնացածր մակարդակի մասին: Հայ ազգը, 2017-ին, յէթէ դէռ մէռած չէ, պարտաւօր է անմահացնէլ այս մարդկանց հիշատակը...
Հայկական պէտականոթյան ւէրականգնոմից հէտօ անցէլ է գրէթէ մէկ դար: Արդի Հայստանը, ւօրի խարիսխնէրն իջէցւէլ էն հարյոր տարի առաջ, դիմագրաւոմ է հարյորաւօր մարտահրաւէրնէր, ւօրօնցից ամէնագլխաւօրը յէրկոսն էն՝ պէտական սահմաննէրի ամոր պաշտպանոթյոն, սահմաննէր, ւօրօնց մէջ էն մտնոմ, անշո՛շտ, ԼՂՀ սահմաննէրը յէւ՝ արտագաղթի կանխոմ: 2017-ը պէտք է դարձնէլ այս յէրկո գօյոթէնական խնդիրնէրի հիմնաւօր լոծման տարի:
Իհարկէ, մէր յէրկիրն ո ժօղօւորդը դիմագրաւոմ էն նայէւ բազմաթիւ այլ մարտահրաւէրնէր, սակայն, ակնհայտ է, ւօր առանց նշւած յէրկո հիմնահարցէրի անշրջէլի լոծման, <<քաղաքական գօրծիչնէրի կօղմից>> մնացած հարցէրից դատարկ-մատարկ ճամարտակէլը սօսկ ջոր ծէծէլ է նշանակոմ: Յէրիտասարդ մարդկանց անընդհատ, գրէթէ ամէնօրյա կօրոստնէրը սահմաննէրի ւրա յէւ ահագնացած արտագաղթն այս յէրկիրն անհէռանկար էն դարձնոմ ցանկացած նօրմալ մարդո համար...:
Ինչյէւէ, Շնօրհաւօր ամանօր յէւ՝ ողջո՜յն հայկական պէտականոթյան վէրածննդի յէրկրօրդ հարյորամյակ:
*
Varujan Pambukhchyan - December 16, 2020
Հայաստանի անկախոթյոնը պատանդի ւիճակոմ...
Հանրահայտ ասոյթի համաձայն, ռոսնէրն ոշ էն լծոմ, բայց արագ էն քշոմ,,... Ռոսաստանը Թորքիայի հէտ համաձայնոթյան գալօւ յէւ Ադրբէջանի միջօցօւ, ինչպէս նայէւ օգտագօրծէլօւ Հայաստանոմ ո Արցախոմ ոնէցած իր խօշօր, ռէսորսնէրը, մասնատէց Արացախի Հանրապէտոթյոնն ո Հայկական բանակը ւէրածէց տյէւականօրէն արնահիօսօղ ւիրաւօրի...
Ռոսաստանի Դաշնոթյան նախագահի ո ռոսական իշխանոթյոննէրի հայտարարոթյոննէրն այն ւօգօւ, ւօր իրէնք ւօրպէս ՀՀ դաշնակից համապատասխան պայմանագրէրի հիման ւրա,իբր կպաշտպանէն Հայաստանը ագրէսիայի դէպքոմ, իսկ Արցախն Հայաստան չէ, սօսկ չքմէղանք է... Յէրբ դաշնակցիդ համար կէնսականօրէն կարյէւօր, հայաբնակ ո անհիշէլի ժամանկնէրից հայկական տարածքոմ հօշօտւոմ է դաշնակցիդ բանակը, յէրբ դաշնակիցդ օրաւոր կօրցնոմ է այդ կէնսական տարածքը յէւ դո մատդ մատիդ չէս տալիս, այստէղ դաշնակցի մասին խօսք չի կարօղ գնալ, այստէղ բարէկամ յէրկրի մասին խօսք չի կարօղ գնալ... Յէրբ պարտոթյան դոռն հասած դաշնակցիդ, նրա թշնամո հէտ հարկադրոմ էս ստօրագրէլ ստօրացոցիչ ո պարտւօղական հայտարարոթյոն ո ,,խաղաղապահի,, անւան տակ հայտնւոմ էս Արցախոմ, աշխարհին ո հայոթյանը փօրձէլօւ նէրկայանալ փրկչի կէրպարանքօւ, միյէւնոյն է, դաշնակցի ո բարէկամի մասին խօսք լինէլ չի կարօղ...
Հայ ժօղօւորդը յէրբյէւէ չի մօռանալո Ռոսաստանի,բարէկամական,, այս քայլը, ինչպէս ւօր չի մօռացէլ Բաքւի նաւթի համար, անգլիացինէրի թէլադրանքօւ, 1921 թւականին Մօսկւայոմ կնքւած զաւթօղական պայմանագիրն ո նոյն տարւա հօկտէմբէրին, այդ պայմանգրի հիման ւրա, Կարսոմ կնքւօղ պայմանգիրն ստօրագրէլոն հայէրին հարկադրէլը... Լաւ հիշէ՛ք, դոք ընկէր Գանէցկոն կարս էիք ողարկէլ միայն այդ նպատակօւ...
Հարյոր տարոմ քիչ բան է փօխւէլ՝ ռոսնէրը թորքէրի հէտ, հաճոյքօւ հօշօտոմ էն Հայաստանի՝ իրէնց իսկ կօղմից տկարացած մարմինն ո աւէլի տկարացնոմ այն, ի ւէրջօ կոլ տալո նպատակօւ...
Ռոսնէրն, այօ; ոշ էն լծոմ, բայց արագ էն քշոմ...
Քառասոն օրոմ Հայաստանը ծնկի բէրէլո հարցոմ մէծ,աւանդ, ոնէցօղ Ռոսաստանն այժմ իր դիմաց ոնի թոյլ մի յէրկիր, ւօրի ւրա իր ցանկոթյան դէպքոմ, յորաքնչյոր ւայրկյան կարօղ էն հարձակւէլ ՙազէրինէրը,՝ նոյնն է թորքէրը....
Այժմ Պոտինի կառաւարոթյոնը փօրձէլո է անէլ ւէրջին քայլը՝ Հայաստանոմ ոնէցած իր, ռէսորսնէրը, ազէրինէրի, ռազմական շանտաժնէրը օգտագօրծէլո ողիօւ ՀՀ-ն մտցնէլ Ռոսաստանյան Դաշնոթյան կազմի մէջ, չէ՞ ւօր դրանք, իսկօննը ռոսսկիե զէմլի,, էն յէւ ինչպէս պ-րն Զատոլինն է զգոշացնոմ Ալիյէւին, ւէրջինս սխալւոմ է դրանք ազէրիական համարէլօւ....
Մնացյալը ջոր ծէծօցի է՝ իշխանոթյան ւրա կմնա դաւաճանի խարանը ճակատին փակցրած Փաշինյանը, թէ ւարչապէտ կդառնա ժամանկին ռոսական բանտոմ ւէրադաստիրակւած Մանոկյանը, ւօրպէսզի շատ արագ այդ պաշտօնը փօխանցի Կարէնին՝ նոյնն է ՙՙՂարաբաղյան կլանին,, դրանից բան չի փօխւոմ... ,,Ղարաբաղյան կլաննՙՙ աչքը տնկէլ է Հայաստանի ւէրջն ո ամէնամէծ հարստոթյանը՝ անկախ պէտականոթյանը... Այօ՛ այդ կլանոմ խէլացի մարդիկ կան, ւօրօնք հասկանոմ էն, ւօր Հայաստանոմ դէռ ւաճառէլո բան կա... Թէ չէ՝ ,,հայրէնիքը փրկէլ,, ո էլի նման անհէթէթ ֆլան-ֆստաննէր...
Հայ ժօղօւորդը, սակայն, չի հրաժարւէլո ւօ՛չ Արցախից ո արցախյան բօլօր տարածքնէրից, ւօ՛չ սէփական անկախ պէտականոթյոնից... Ակնհայտ է, ւօր հայոթյոնը թյէւակօխոմ է պայքարի մի նօր փոլ յէւ ազգային ինքնագիտակցոթյամն մի նօր մակարդակ, որ, հաւէրժական բարէկամի, կէրպարը հիշէցնէլո է սոլթան համիդի ցէղին...
Ռոսնէրը մի ասոյթ էլ ոնէն՝, Մի լաւ ծէծւածը յէրկո չծէծւած արժի,,... Հայէրի մասին խօսէլիս թօղ իրէնց այս ասոյթը չմօռանան... Վատ չի լինի, յէթէ այն սօւօրէցնէն նայէւ իրէնց ստամբոլյան յէղբօրը...
Վ. Փ.:
*
Varujan Pambukhchyan - December 12, 2016
Հայաստանն ո իր սփյոռքը
1515-16թթ. յէրբ օսմանյան սոլթան Սէլիմ Յաւոզը գրաւէց Հայաստանի հիմնական մասէրը, չնայած 1071- մինչ այդ կատարւած բռնաձոլոմնէրին, ջարդէրին, հալաձանքնէրին արտագաղթէրին, Հայաստանը՝ Մէծ Հայքը, Փօքր Հայքը, Կիլիկիան Հայասատնը, ոթսոն-ինիսոն տօկօսօւ դէռ հայաբնակ յէրկիր էր: Օսմանյան տիրապէտոթյոնը մաշէց ո քայքայէց հայոթյանն հնարաւօր բօլօր յէղանակնէրօւ՝ ջարդէրօւ ո բռնաձոլոմնէրօւ, մանկահաւաքնէրօւ ո անլոր շահագօրծոմնէրօւ, տէղահանոթյոննէրօւ յէւ այլն: Պարսից դէմ պատւար ստէղծէլո նպատակօւ Հայաստան բէրւէցին քրդական ցէղէր Մօսոլի արյէւէլքից, ւօրօնք դարձան թորքէրի մէղսակիցը մի քանի դար շարոնակ: Այնոհանդէրձ, հայոթյոնն իր պապէնական հօղէրի ւրա մէծամասամբ տօկաց ո դիմացաւ մինչյէւ Առաջին աշխարհամարտը, մինչյէւ Հայկական ցէղասպանոթյան գագաթնակէտը: Հայկական սփյոռքն այդ պատմոթյան յէւ դրա յէղէրական աւարտի արտահայտոթյոնն է, արգասիքը: Հայաստանի Հանրապէտոթյոնն ո ԼՂՀ-ն հայոթյան տկար ոժէրօւ տյէւական սպանդի պատմոթյոնից հէրօսական խօյանքօւ, յէւ սա հատոկ շէշտէնք՝ ի հէճոկս այս աշխարհի ամէնազօր տէրէրի, փրցւած բէկօրնէր էն, ւօրօնք կարօղ էն Հայաստանի վէրածնոթյան խարիսխնէր դառնալ, յէթէ, իհարկէ՛, հայկական սփյոռքը ցանկանա այդ, յէթէ, իհարկէ՛, սէփական բարէկէցոթյոնը գէրնպատակ դարձնէլոց հրաժարւէլօւ, այդ սփյոռքը ցանկանա կէրտէլ հայրէնիք: Հաշւարկնէրը, անշո՛շտ, մօտաւօր հաշւարկնէրը, ցոյց էն տալիս, ւօր աշխարհոմ շորջ տասնոթ-քսան միլիօն հայէր, կամ առնւազն հայկական արմատնէրօւ մի հաւաքականոթյոն կա, ւօրն օժտւած է մարդկային, ֆինանսա-տնտէսական յէւ, հատկապէս, մտաւօր ահռէլի ռէսորսնէրօւ, ւօրը յէթէ կազմակէրպւած լինի յէւ օժտւած ազգային-քաղաքական կամքօւ, ի զօրո է ազատագրէլո Գանձակից մինչյէւ Քարոտ Կիլիկիա յէւ Կարսից մինչյէւ Որֆա ընկած պապէնական արածքնէրը:
Արցախյան շարժոմը, Հայաստանի Հանրապէտոթյան անկախացոմն ո դրանց հաջօրդօղ քառօրդ դար տյէւած զարգացոմնէրը հիմնականոմ ապացոցոմ էն, ւօր չնայած գոյոթյոն ոնի հսակայական հայկական սփյոռք, ցաւօ՛ք, աստծո ամէն օրը համալրւօղ սփյոռք, այդ սփյոռքը զորկ է ազգային քաղաքական իսկական կամքից: Իմիտացիան հաշի՛ւ չէ: Իմիտացիան առժամանակ կարօղ է դէռ գօրծառնէլ Հայասատնի Հանրապէտոթյոնոմ, քանի դէռ այդ հանրապէտոթյոնը չ դարձէլ ռոսական ւօլօստ: Եզրակացոթյոնն առայժմ մռայլ է, հօռէտէսական՝ Հայկական հարցը հաստատապէս դատապարտւած է մահւան, յէթէ, յէթէ միայն հայոթյոնն այդ չկամէնա... Ամէն մի հայ պատասխանատւոթյան բաժին ոնի...
*
Varujan Pambukhchyan - December 22, 2019
Ակօսը մէծ յէզից է ծռւոմ...
Հայաստանը, հայոթյոնը կանգնած էն մէծ, կէնաց ո մահո հրամայականնէրի առաջ: Յէրկրի նէրսոմ ժօղօւրդագրական, գօյապահպանական ճգնաժամային իրաւիճակ է, արտագաղթը կանգ չի առնոմ, նախկին իշխանոթյոննէրի կօղմից թօղած տնտէսական ո ընկէրային աղէտալի կացոթյոնը նօր իշխանոթյոննէրը ւօրյէւէ լորջ փօփօխոթյան չէն կարօղացէլ յէնթարկէլ. կան միայն դրական փօփօխոթյան նշաննէր... Արցախի հարցը ւէրջնականօրէն լոծւած չէ, արտաքին քաղաքականոթյան մէջ յէրկիրը դարձէլ է այլօց կցօրդը... Ակնհայտ է, ւօր յէրէսոն տարւա ընթացքոմ, էս մէր՝ հայրէնի, տէղական արտադրոթյան մէծ յէզնէրը ծռմռէլ էն բօլօր ակօսնէրը, յէրկիրն էլ ազգն էլ հրէլ էն անդոնդը...
Գահաւիժոմ էնք...
Գահաւիժոմ էնք, անգամ առանց գիտակցէլո, որ ցանկացած անդոնդ հատակ ոնի...
Համազգային կէնսական խնդիրնէրը պէտք է արագ գիտակցւէն յէւ ազգօւին միայն կարօղ էն հաղթահարւէլ: Ազգային միասնոթյոնն այլընտրանք չոնի:Ազգը, սակայն, պառակտւած է յէւ պառակտւած կօղմէրը ոչ միայն ազգային միասնոթյան ստէղծման մասին չէն խօրհոմ ո խօսոմ, այլ էլ աւէլի էն խօրացնոմ տարաձայնոթյոննէրի վիհէրը: Պատճառը՝ անկէղծոթյան ո միմյանց հանդէպ հաւատի իսպառ բացակայոթյոնն է: Հնէրն անկէղծ չէն կարօղ լինէլ, ի՞նչ պատմէն՝ թալանի, ոճիրնէրի պատմոթյոննէր... Նրանք իրէնց ամէնօրյա ւարքագծօւ ապացոցոմ էն, ւօր հաւատ չէն կարօղ նէրշնչէլ ւօչ ւօքի, թէ՛ իրէնց ժօղօւրդին, թէ՛ առաջին հէրթին օրւա իշխանոթյոննէրին...
Նօրէրը, թւոմ է, ոնակ չէն խօրապէս գիտակցէլո իրէնց ոսէրին դրւած հսկայական պատասխանատւոթյոնը յէւ լրջօրէն յէլքէր չէն փնտրոմ տառացիօրէն կօրծանման տանօղ ընթացքը կասէցնէլո... Սէփական ռօճիկը, ճիշտ է, քիչ այլ յէղանակնէրօւ, հնէրն էլ էին կարօղանոմ աւէլացնէլ...
Մինչդէռ գէրագոյն խնդիրը՝ Հայրէնակէրտման խնդիրը՝ առկախ է մնացէլ... Ազգի ճակատագրի հէղաշրջոմը անծոսափէլի հրամայական է... Այլընտրանքը՝ հաստատ կօրծանոմն է...
Գահաւիժոմ էնք...
Ակօսնէրը շարոնակոմ էն ծռմռւէլ... Ցանկացած ակօս մէծ յէզնէրից է ծռւոմ, իսկ անընդհատ ակօս ծռօղ յէզնէրին, հանրահայտ է՝ ժօղօպւորդը միշտ տանոմ է ղասաբի մօտ...
Այսօր, Ֆէյսպուքը ուշադրութեանս յանձնեց, 2017 Ապրիլ 2-ին տեղի ունեցած Ազգային ժողովին ընտրութեան մասին ըրած ակնարկս, նոյն տարին՝ այսինքս ինը տարի աօաջ։ 2015 թուականի սահմանադրական փոփոխութիւնէն ետք, այդ ընտրութիւնը կը ներկայացնէր, խորհդարանական կարգով կառավարման դրութեան համար եղած Ազգային Ժողովին ներկայացուցչական առաջին հանրային ընտրութիւնը, որ վէրջ տուաւ նախագահական կարգով կառավարման դրութեանը, եւ որուն շնորհիւ, տարի մը ետք՝ Ապրիլ 2018-ին, նախագահ Սէրժ Սարգսյանը ստագաւ այդ Ազգային Ժողովին մեծամասնութեան քուէն շարունակելու երկրին ղեկավարութիւնը, բայց որպէս վարչապետ։ Բայց նոյն ամսուան ընթացքին, Հայաստանը կառավարական համակարգը հիմնովին ցնցուեցաւ, Նիկոլ Փաշինյանին առաջնորդութեամբ եղած յեղափոխութեան պատճառով որ ճանցուեցաւ որպէս Թաւշեայ Յեղափոխութիւն։ Սէրժ Սարգսյանը հրաժարէցաւ վարչապետութիւնէն եւ նոյն Ազգային ժողովին կազմը, ընտրեց Նիկոլ Փաշինյանը որպէս Հայաստանի վարչապետ. որմէ ետք իրերու արագ ընթացքը յանգեցաւ այսօրուայ քաղաքական իրողութեանը։
Ապրիլ 3, 2017-ին թուականին ըրած ակնարկս, որ տեղադրած եմ ներքեւը, չի ներկայացնէր այսօրույ քաղաքական համոզումներս Հայաստանի համար։ Բայց այդ ուրիշ բան։
Կը կցեմ Ֆէսպուքի մէջ ըրած ակնարկս,Վարուժան Փամբոխչյան-ին, ակնարկիս ըրած նկատողութիւններուն հետ։
ՀԱՄԱԴՐՈՒՄ՝
Հայաստանի խորհդրարանական ընտրութիւնները վերջ գտած են։ Բնականաբար եղան յաղթողներ եւ պարտուողներ։ Եղած են խախդումներ բայց անցեալի աղաղակները որոնք հարցականի կը դնէին ընտրութիւնը, չեղան կարծես կամ ես չկարդացի։ Ընտրութեան արդիւնները իր ընդհանրութեան մէջ անսպասելի չեղան։ Բայց երեւան եկան երկու հիմնական երեւոյթները արոնցմէ առաջինը այս ընտրութեան ՄԵԾԱԳՈՅՆ ՅԱՂԹԱՆԱԿՆ էր իսկ միւսը ՄԵԾԱԳՈՅՆ ՊԱՐՏԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆը։
Հետեւաբար՝
ՄԵԾԱԳՈՅՆ ՅԱՂԹԱՆԱԿԸ- եղաւ ԼՏՊ-ին գլխաւորած կուսակցութեան պարտութիւնն էր։ Քուէարկողները Արցախի հարցով շատ յստակ պատգամ մը տուին որ իրենք տրամադիր չեն նեցուկ կենալու ԼՏՊ-ի քաղաքականութեանը, այսինքն Անգլերենով ՝ APPEASEMENT IS NOT A POLICY. Ըստ Նայիրի բառարանին ՝ «Հանդարտումը քաղաքականութին չէ»։ Անշուշտ որ մանրամասնելու կարիքը չկայ։ Չեմ կրնար պատկերացնել որ Արցախի հարցով այսկէ աւելի ժողովրդական ազդու պատգամ մը կրնար ըլլալ։ Այլեւս պիտի չտեսնենք Թրքական թերթ մը հարցազրոյց ունենայ ԼՏՊ-ին հետ։
ՄԵԾԱԳՈՅՆ ՊԱՐՏԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ-ը պիտի ըլլայ ՀՅԴեան։ Նախ եւ առաջ ան այսօր շնորհակալութեան եւ գնահատանքի խօսք պէտք է ունենայ Հայ ժողովուրդին որ իրեն պատեհութիւն տուած է մաս կազմելու նոր կարգերով կառաւարման։ Վերջին հաշուով քուէարկողները նոյն պատհեութիւնը չտուին ամէն ընտրութեան մասնակցողներուն։ Ես վերապահ եղած եմ ՀՅԴ եւ Հանրապետական հրապարակային դաշնակցութեանը եւ յետ այդ ՀՅԴ-ի վարած քաղաքականութեանը։ Ըստ ինծի ՀՅԴ-ը Հայաստանի մէջ պէտք է որ զգեստաւորուի սփիւռքի տարազով եւ իր քրիչով՝ Համազգայինով, եւ իր բրիչով՝ Օգնութեան միւթիւնով շատ աւելի ներկայութիւն ըլլայ ժողովուրդին խաւերուն մէջ եւ ինք իր դիմագիծը յստակացնէ կամ ասոր կամ անոր հետ ամէն հոգիով եւ գործով կամ ոչ։ Նմանապէս Հայաստանի ՀՅԴ ները պէտք է ընդունին որ ամէն սերունդ իրը կ՚իրագործէ այլապէս պիտի նմանին այն զաւակին որ իր հօրը եւ մօրը պանծալի անցեալով կ՚անկալէ որ հանրութիւնը դատէ զինք։
Այսպէս ՀՅԴեան վրայ բարդուոած է ՄԵԾԱԳՈՅՆ ՊԱՐՏԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ-ը եւ այլեւս մնացած է 2022-ին ըլլալիք իրողութիւնը։
Varujan Pambukhchyan
Շատ գէղէցիկ, ռօմանտիկ տօղէր էն: Աւա՜ղ, մէր իրականոթյան հէտ քիչ առնչոթյոննէր ոնէն:
Vahe H. Apelian
իմ համոզումով ռօմանտիկ չեն այլ քաղաքականութիւն մըն որ աւելի վստահութիւն պիտի ապահովէ եւ հետեււաբար եւ արդարբար քուէ
Varujan Pambukhchyan
Հարգէլի Վահէ, Ձէր գրածնէրը խարսխւած էն համէմատոթյան վրա: Հայստանը որյէւէ յէրկրի հէտ մի համէմատեք, այն ոսոմնասիրէք ւօրպէս ոսոոմնասիրոթյան յորահատոկ առարկա: Հայաստանոմ նէրկայոմս հաւատի ահաւօր դէֆիցիտ գօյոթյոն ոնի իշխանոթյան յէւ, առանց բացառոթյան՝ բօլօր կոսակցոթյոննէրի նկատմամբ, դէֆիցիտ, ւօրը հնարաւօր է հաղթահարէլ միմիայն գօրծօւ: Հայաստանոմ չկա իշխանոթյան կամքից դորս ինքնորոյն գօրծօղոթյոննէր իրականացնէլո ոնակ ւօրյէւէ ոժ, ոժ, ւօրը կհաղթահարի հաւատի դէֆիցիտը ընտրոթյոննէրի, քւէի յէւ նման լաւ-լաւ բանէրի նկատմամբ: Ժօղօւորդը քւէի դիմաց առած փօղի ւրա նայոմ է ւօրպէս ճանապարհին պատահաբար գած փօղի ւրա .մարդիկ քանի անգամ ընտրէլ էն նախագահ, բայց իշխանոթյոնը չի փօխւէլ: Չէրկարացնէմ, միայն օրինակի ոժօւ է հնարաւօր ինչ-ւօր բան փօխէլ: Ոչ ւօք Արաբօյի, Գյէւօրգ Չաւոշի, Արամ Մանոկյանի խաթէր համար քւէ չի տալո նրանց անոնօւ նէրկայոմս յէրդւօղնէրին: գօրխ է հարկաւօր ցոյց տալ...
Vahe H. Apelian
Varujan Pambukhchyan կարդացի վարուժան, Աստուած մէծ է ըտրենք եւ անցնինք։ Անշուշտ որ ամէն երեւոյթներու պատասխան չունիմ եւ ոչ ալ լուծում։
