Yeghishe Charents: His call was for a sovereign Armenia

  I quote: Yeghishe Charents was a devoted communist and an active Bolshevik, especially in the years immediately following the 1917 Russian Revolution and during the early establishment of Soviet Armenia. However, his loyalty was complex, transforming from early revolutionary zeal into a more critical, nationalistic stance. He ultimately became a victim of Stalinism. His call was for sovereign Soviet Socialist Republic of Armenia .Vaհe H Apelian

Courtesy Wikipedia

Yeghishe Charents was born on March 13, 1897. Wikipedia introduces him as, “an Armenian poet, writer, and public activist. Charents's literary subject matter ranged from his experiences in the First World War, the Russian Revolution, and frequently Armenia and Armenians. He is recognized as "the main poet of the 20th century in Armenia.” He died on November 27, 1937.

Yeghishe Charents is also known for his hidden message in his poem titled “Testament” (Badkam - Պատգամ). The poem was written in 1933/34 time frame. By taking the second letter of each line of the poem, Charents had encoded the following message “Oh, Armenian People, Your Only Salvation Lies in Your Collective Strenght”. On the surface the poem appeared to parise Stalin. 

A few years ago, Tatul Sonentz Papzian had translated the poem. I had saved it in my files. I attached it below, followed by the original I came across on the internet. 

I used to regard Charents’ message as a message appealing to Armenian patriotism. It may very well be considered a message appealing to the Armenians to have a sovereign nation of their own. His stealth message is revealed by combining the second letter of each sentence.

 

 

TESTAMENT

 

Look! A new light ascends afar!

Who brought this sun to our world?

Oh

Gaze upon this golden star,

Arriving through fire,

Embracing the world, riding

Before dawn, steeds of porphyry,

Infusing light and ecstasy,

Giving to the new world and men

Lasting bliss and harmony.

And who turned on this restless light,

Armenian

Opening the gates to the crimson blaze?

Tell me, what hand set the fire

To illuminate with flame-red flare and

Spirit? Who set this diamond of a light

Glaring with such glow in a

Setting darkened with blight…?

People

By being a bearer of life’s stress,

Lowered to the depths of slavery –

Running stream of wisdom in an

Arid plain of insanity –

Your

How many years and centuries,

In your long, long history,

Clinging to the bare truth

By sheer will, you bore witness…?

Only

Is there no river cresting along the

Dark banks where our homeland was?

Clamoring against serfdom,

Ever flowing through endless time

Passing through hideous darkness,

It carried the seeds of this sunrise –

Simmering visions of distant dreams

Born on its waves for eons…

Under the burden of an existence

Salvation

Singed by sorrow and strife, still

A spirit alive, a stream aflam,

Is

Lighting a new crimson torch

And hailing the coming acclaim…

in

Bygone embers are afire now,

Nothing dampens our radiant spirit,

Our shining star soars anew

Bright as this world on fire…

Your

Accept the sun – the only one

For ages to come – and beyond…

Always rising, always aloft,

Clearing the skies of all grime,

Beckoning us towards justice

Scrubbed of all blemish and slime…

It cautions us with fiery plumes,

Signaling us to stand firm…

Ever present, ever bright.

Let it always remain in sight.

Collective

Issued in fire and dazzling light,

Steady hands should hold these scales

Cradling the spirit of our insight,

Lest it stumbles, dropped by us

Into a gaping, ghastly chasm …

A great phase from past attainment,

Stable and just as our people’s soul,

The sturdy mainstay of wisdom’s court.

Strength

--------------------- Yeghishe Charents

Translated by Tatul Sonentz

***

Նոր լույս ծագեց աշխարհին.

Ո՞վ այդ արեւը բերեց։

Ո՞վ

Ահա ոսկյա մի արեւ՝

Ճարագումով իր հրե՝

Այգաբացի փուրփուրե

Հայ

Նժույգների վրա հեծ՝

Նոր աշխարհին ու մարդուն

Հղում Է լույս զվարթուն,

Նոր աշխարհին ու մարդուն

Ո՞վ բերեց լույսն այս արթուն,

Օ, ու՞մ ձեռքով վառվեց, ու՞մ։

Հրակարմիր, հրավարս,

Ադամանդյա լույսը այս։-

Ժողովուրդ

Կքած կյանքի բեռի տակ,

Խոր գերության ընթերքում,

քո

Իմաստության մի գետակ

Հիմարության համերգում

Քանի տարի, քանի դար

Վկայեցիր անհերքում…

Միակ 

Ափերին այս խավարթչին,

ՈՒր հայրենիքն էր մեր հին,–

Չկա՞ր արդյոք գեթ մի հորդ,

Լուրթ՝ հոսելով դարից-դար՝

Մթության մեջ այն համար

Այս այգաբացն էր կրում,

Հուր այգաբացն այս հեռու՝

Հնուց պահած իր ջրում

Օ, ըղձական այս հեռուն…

Փուրկությունը

Կքած կյանքի բեռի տակ՝

Վոգի անքոր, հուր գետակ…

քո

Ահա վառվում է մեր նոր

Հաղթանակի լուսը բորբ.

Լվանում է նա հիմա

Վառվող ոգին մեր անմահ,

Չքնաղ արեւն այդ արի,

Վառված հրով աշխարհի…

կա ուրիշ արեւ էլ.

Նա է միայն, որ դարեր

Անմար՝ պիտի արեւէ…

Հավաքական

Լույսով վառված սակայն այդ՝

Նժարներից հիմա մենք

Հիմարությամբ չթափենք

Ույժի

Իմաստությունն այն արար.

Մեր անցյալի խորամիտ

Էջն այն արդար ու ռամիկ՝

Մեջ

Մեծահանճար ու վարար…

ե

Եղիշե Չարենց