վահէ Յ Աբէլեան
ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը՝ Սյունիք, Սիսիան, 1996-ին, խաղաղության ապահովման համար մատնանշած է երկու նախապայման, որոնք են՝
1․ Հարևանների՝ Իրանի, Վրաստանի, Թուրքիայի և Ռուսաստանի հետ տարվող հմուտ դիվանագիտական աշխատանքը, այդ թվում՝ Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի վերաբերյալ,
2․ Բանակի՝ ռազմական ուժի հզորացումն ու ամրապնդումը, որը «խաղաղության ապահովման գերագույն պայմանն է»։
Իմ եզրակացութիւնս է որ ԼՏՊ քաղաքական մարդ չէր եւ չեղաւ, բայց չէր ալ կրնալ ըլլալ քանի որ քաղաքական առաջնորդ մը ըլլալու նախապայմանը, իր քաղաքական «ապրանքը» կարենալ ծախելուն մէջ է։ Անկասկած որ պատմութեան եւ հարցերուն աւելի գիտակից էր քան իր շրջապատը։ Այդ մեկնաբանութիւնները որ ըրած է Սիսեանի մէջ նման են Նիկոլ Փաշինյանի խաղութեան խաչմերուկի քաղաքանութեան։ Բայց իր քաղաքական համոզումները մնացին համոզում։ Չկրցաւ «ծախել» զանոնք հանրութեան, պարզապէս քանի որ եւ ի դժբախտութիւն Հայաստանին, բնութեան սահմանումով, ծախող մը չէր, մտաւորական մըն էր։ Ձգեց որ մարդիկ, կամ հանրութիւնը համոզուին իր տեսակէներուն ճշմարտութեանը եւ ընկալեն զանոնք։
Քաղաքականութեան մէջ կը յաջողի ան որ քաղաքական շուկան կ՚իջմայ իր «ապրանքը» ծախելու համար։ Իսկ քաղաքան շուկայ իջնալու համար պէտք է ունենալ տրամադրոութիւն, ֆիզիքական կարողութիւն եւ թանցր մորդ։ Քաղաքականօրէն կը ձախողի ան որ կը հաւատայ իր «ապրանքին», բայց կ՚ակնկալէ որ մարդիկ հոզուին իր «ապրանքին» լաւութեանը եւ գնեն զայն։ Պիարապ տեղը չէ որ business աշխարհի մէջ, ընկերութեան տնօրէնները բացառձակ մեծամասնութեամ կըլլան, ընկերութեան լաւ «ապրանքը», լաւ ծախողները եւ ոչ թէ, այդ լաւ «ապրանքը» ստեղծագործները՝ ինչպէս գիտնականները։
Քաղաքականութեան այդ սկզբունքները, որոնք ԼՏՊ ըրած է, Սիւնիք՝ Սիսեանի մէջ, 1966- ին եղած են։ Մէկ տարի ետք՝ 1 նոյեմբեր, 1997-ին, ԼՏՊ հրատարակեց իր «Պատերազմ, թէ՞ խաղաղութիւն, լրջանալու պահը» քաղաքական տեսութիւնը։ Յայտարարեց եւ նստաւ վրան, սպասելով որ հանրութիւնը պիտի ընկալէ իր քաղաքական տեսութեան անհրաժեշտութիւնը։ Նոյնիսկ ահազանգեց գրելով՝ «Խոսքը չի վերաբերում Ղարաբաղը տալուն կամ չտալուն։ Խոսքը վերաբերում է Ղարաբաղը հայկական պահելուն. 3000 տարի այն բնակեցված է եղել հայերով եւ 3000 տարի հետո էլ պետք է բնակեցված լինի հայերով։”
Ըսաւ, գրեց, բայց շուկայ չիջաւ ծախելու իր այնքան լաւ քաղաքական տեսութեան այդ «ապրանքը»։ Քանի մը ամիս ետք, անոնք որոնց ինքն էր որ Հայաստանի քաղաքական ասպարիզ մտցուց՝ ինչպէս Ռոպերթ Քոչարեան Արցախէն, Սէրժ Սարգսյան Արցախէն, Վարդան Ոսկանեան սփիւռքէն, մեկտեղուեցան այլոց հետ եւ իրենց քաղաքական boss-ը վար առին։
Ներկայիս Հայաստանը վարող նախագահներէն ամենէն աղքատը եւ քաղաքանօրէն ամերնէն աւելի անազդեցիկը, ինքն է։ Կ՚ապրի կառաւարութիւնը իրեն տրամադրած տան մը մէջ։ Մինչ Ռոպէրթ Քոչարյան, Սէրժ Սարգսյան տիրացած են ահռելի հարստութեան, կողոպտած ըլլալով Հայաստանի հանրապետութեան հարստութիւնը եւ վատնած ԼՏՊ քաղաքական ««Պատերազմ, թէ՞ խաղաղութիւն, լրջանալու պահը» քաղաքական տեսութիւնը։
Իսկ կեանքի մէկ դաժան իրողութեանը համաձայն, անոնք - Ռոպէրթ Քոչարյան, Սէրժ Սարգսյան - ներկայիս քաղաքականօրէն աւելի ազդեցիկ եւ շատ աւելի ունեւոր են քան ԼՏՊ-ը, պարզապէս քանի որ ԼՏՊ չկրցաւ քաղաքական շուկայ իջնել, եւ իր «ապրանքը» ծախել։ Երբ քու «ապրանքիդ» տէրը չես կրնար ըլալ, անբնական պիտի ըլլալյ ակնկալել որ ուրիշներ պիտի ընեն այդ քեզի համար։
No comments:
Post a Comment