Անկասկած, Հայոց ցեղասպանությունը պահպանելու մեջ շատ ավելին կա, քան Սփյուռքում պետությունների կողմից դրա ճանաչումը հետապնդելը: Սփյուռքի հայերը չեն կարող նսեմացնել Հայաստանի ընտրող քաղաքացիներից Հայոց ցեղասպանության կենտրոնական ժառանգությունը, պահպանել և հավերժացնել Հայաստանը և հայկական մշակույթը: Մեղմ ասած, այն, որ ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ Մուրադ Փափազյանը հեռավոր Ֆրանսիայից նսեմացնում է Հայաստանի կառավարությանն ու դրա քաղաքականությունը՝ հետևաբար նաև Հայաստանի՝ ընտրելու իրավունք ունեցող քաղաքացիներին, ոչ միայն տեղին չէ, այլև իր էությամբ կուսակցական շահերով է թելադրված և հնացած մոտեցում է։
Երեկ, ժամը 10:44-ին, ես մեկնաբանեցի Մուրադ Փափազյանի գրառումը Armenian Weekly-ում: Նա այն վերնագրել է. «Ինչպե՞ս կարելի է համաձայնվել Նիկոլ Փաշինյանի հետ»: Հաջորդ օրը՝ այսօր, արդեն ժամը 14:50 է, երբ ես գրում եմ այս նախաբանը: Իմ մեկնաբանությունը սպասում է խմբագրական անձնակազմի կողմից մոդերացիայի և «կտա տեսանելի, երբ այն հաստատվի»։
Անցել է ավելի քան քսանչորս ժամ, և հայկական շաբաթաթերթի խմբագրական խորհուրդը դեռ չի որոշել՝ տեսանելի դարձնել իմ մեկնաբանությունը, թե ոչ։ Հնարավոր է՝ ոչ։ Բայց նույնիսկ եթե խմբագրական խորհուրդը վերջապես որոշի և տեսանելի դարձնի իմ մեկնաբանությունը, ոչ բոլոր նրանք, ովքեր կարող են կարդալ իմ բլոգը, կբաժանորդագրվեն շաբաթաթերթին և, հետևաբար, կարող են չկարդալ իմ մեկնաբանությունը։ Ես պատճենեցի իմ մեկնաբանությունը՝ և հրապարակեցի։ Ահա այն։
Վահէ Հ. Աբէլեան։
Իմ մեկնաբանությունը։
Մուրադ Փափազյանը ներկայացվում է ընթերցողներին՝ որպես պատասխանատու ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձ։ Սակայն, հատկապես նման հավակնոտ դիրք ունեցող անձի պարագայում, ինձ զարմացնում է նրա տգիտությունը հայոց նորագույն պատմության տարրական հիմունքների վերաբերյալ։ Հակառակ դեպքում նա կիմանար, որ Հայաստանի Հանրապետությունը՝ իր հիմնադրման պահից՝ 1918 թ․ մայիսի 28-ից ի վեր, որպես պետական քաղաքականություն չի հետապնդել Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը, ինչպես նաև տարածքային պահանջներ չի ներկայացրել պատմական հայկական հողերի նկատմամբ։
Մուրադ Փափազյանին կարելի է ներել այն բանի համար, որ նա տեղյակ չէ, թե Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը, անկախության հռչակումից մեկ շաբաթ անց՝ 1918 թ․ հունիսի 4-ին, Թուրքիայի հետ ստորագրել է Բաթումի պայմանագիրը՝ երկու պետությունների միջև խաղաղություն և բարեկամություն հաստատելու նպատակով, քանի որ Թուրքիան ճանաչել էր Հայաստանի Հանրապետությունը։ Նա գուցե նաև չգիտի, որ մի քանի օր անց՝ հունիսի 13-ին, Հայաստանի Հանրապետությունը ներկայացնող պատվիրակությունը պաշտոնական այցով մեկնել է Թուրքիա և արժանացել համապատասխան ընդունելության։ Պատվիրակությունն այնտեղ է մնացել շուրջ չորս ամիս՝ հանդիպելով թուրքական բարձրաստիճան պաշտոնյաների։ Ավետիս Ահարոնյանի խոսքով՝ պատվիրակության առաջին նախատեսված հանդիպումը եղել է Մեծ վեզիր Թալեաթ փաշայի հետ, որի ընթացքում հավաստիացումներ են տրվել նորաստեղծ հանրապետության և Թուրքիայի միջև խաղաղության ու բարեկամության վերաբերյալ։
Մուրադ Փափազյանին կարելի է ներել այն բանի համար, որ նա տեղյակ չէ, որ այս և նմանատիպ կարևորագույն իրադարձությունները տեղի են ունեցել ավելի քան 100 տարի առաջ՝ նորաստեղծ հանրապետության անվտանգությունն ու կենսունակությունը ապահովելու և նրա գոյատևումը երաշխավորելու նպատակով։ Սակայն, փաստորեն, չնայած նրան, որ Մուրադը ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ է, նա, կարծես, չի հիշում նախագահ Սերժ Սարգսյանի կառավարության վարած քաղաքականությունը (որին մասնակցում էր նաև ՀՅԴ-ն՝ ընդունելով կառավարմանը մասնակցելու հրավերը)։ Այդ քաղաքականությունն ուղղված էր Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորմանը՝ այն նույն քաղաքականությանը, որի շրջանակներում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը չէր դրվում։
Մուրադ Փափազյանը կարող է խոսել ֆրանսահայերի անունից։ Նա ներկայացնում է նրանց՝ որպես Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների համակարգող խորհրդի համանախագահ։ Սակայն, երբ որևէ մեկը համարձակություն է ունենում խոսել Սփյուռքի անունից, նա պարզապես կորցնում է վստահելիությունը, կամ էլ, լավագույն դեպքում, տպավորություն է ստեղծվում, թե նա փորձում է իր անձնական տեսակետները ներկայացնել որպես Սփյուռքի տեսակետ։ Նա իր տեքստում հենց նման արտահայտություններ է անում։
2027 թվականի ապրիլի 24-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և նրա կառավարության մյուս ղեկավար դեմքերը հարգանքի տուրք կմատուցեն Ցեղասպանության զոհ դարձած հայերի հիշատակին։ Այդ օրը Հայաստանում աշխատանքային գործունեությունը կդադարեցվի, քանի որ ապրիլի 24-ը ոչ աշխատանքային տոն օր է։ Ես՝ որպես Սփյուռքի ներկայացուցիչ, երախտապարտ եմ (կարելի է ասել՝ նաև բարոյապես պարտական) Հայաստանի այն քաղաքացիներին, ովքեր իրենց եկամուտներից միջոցներ են հատկացնում Ծիծեռնակաբերդի Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրի պահպանման համար՝ ի շահ աշխարհասփյուռ հայության։
Ամփոփելով այս ծավալուն մեկնաբանությունը և պատասխանելով ուրադ Փափազյանի ՝ վերնագրի փոխարեն հնչեցրած հռետորական հարցին՝ նշեմ, որ ես շարունակում եմ սատարել այն կառավարության քաղաքական սկզբունքներին, որին Հայաստանի քաղաքացիներն ընտրել են՝ Հայաստանի Հանրապետությունը կառավարելու համար։
***
Անգլերէն բնագիրը՝ ARF Bureau member Mourad Papazian politicizes the Armenian Genocide: https://vhapelian.blogspot.com/2026/11/politicizing-armenian-genocide-by-arf.html
No comments:
Post a Comment